Kaynak: Aylık popüler bilim dergisi Focus – ntvmsnbc.com

Son bir yıldır öğle yemeklerini dışarıda yemek durumunda kaldığımızdan işyerinden iki ağabeyimle Tunalı civarlarında yemeğimizi yiyor ve öğleden sonrası için de Tunalı Pasajı karşısındaki köşeden simit alıyoruz.
Yaklaşık on-on beş gündür tezgahın başka birisi tarafından işletildiğini fark etmiştim. Dün bu sefer simidi ben alacağım diyerek, tezgaha gittiğimde simitçi ortalıkta görünmüyordu. Ben de her tezgahın başında simitçi olmadığında, Türklerin yaptığı refleks ile tezgahın camını açacak ve parayı koyarak iki tane simit alacaktım. Öyle de yaptım tezgahın sürgülü camını açtım 1 YTL’ yi rafa koydum ve tam simitleri alacaktım ki, orada üstüne el yazısıyla bir şeyler yazılmış, müsvedde kağıtları gördüm.
Beni iyi tanıyanlar ne kadar meraklı olduğumu bilirler; “Yahu bu da nedir, ne yazmış bu adam acaba, bir bakayım,” dedim:
8:10 – 2
8:15 – 1
8.21 – 1
8.22 – 2
Anlayacağınız bu listede öğleye kadar hangi dakikada kaç simit satıldığı yazıyordu. Sonra bu listenin altına 13:55 – 2 yazıp, ne yazdığıma dikkat etsin diye 2′nin üstüne bir de yıldız koydum ve simitleri aldım. Veritabanı tutmaya bayılırım. “Allahım adamdaki bilince bak, veritabanı tutuyor!” dedim. Ama emin değildim. Belki de belediye böyle bir şeyler istemiştir falan… dedim. Neyse uzatmayayım, bugün yine aynı simitçiye uğradım, bu sefer oradaydı. Nasılsın, iyi misin, hoşbeşinden sonra” 13:55 simitlerini toplama ekledin mi?” diye sorunca:

- “Abi sen miydin o?” diye gülümsemeye başladı.
- “Neden böyle bir liste tutuyorsun?” diye sordum, “Belediye mi istiyor?”
- ” Yok abi, ben 15 gün önce aldım bu tezgahın işletmesini, henüz yabancısıyım müşterinin dedi.

Bunları dakika dakika yazıyorum, hangi saatlerde müşteri yığılıyorsa, ona göre sıcak simit getireceğim, o gün sabahın simidi akşama kaldı, utandım müşteriden” dieyince ellerine sarılıp öpmek geldi içimden.
Yaa işte böyle… İster CRM (Customer Related Management) deyin, ister PR (Public Relation), isterseniz de Market Research… Zekâ, işine saygı, kâr arttırma bilinci… Hepsinin sonucunda yaratılan gerçek katma değer ve farklılaşarak rakiplerinden ayrılma… Bunları öğretmek için yıllarca insanları yüksek ücretli okullarda okutuyorlar. Sonuç ” veritabancı simitçinin ” yanından bile geçemeyecek olanlar bakın her yerde yüksek maaşlar alıp, endam gösteriyorlar.
Levent Hacıyusufoğlu

Yazı kaynak

Biz de bu editör arkadaşlarımızın ellerine geçmiş olan, inceledikleri ürünleri dergimizde sizlerle paylaşıyoruz. Biliyoruz ki bu ürün Türkiye’ye oldukça uzun bir zaman sonra gelecek -ya da hiç gelmeyecek-, bizim okuyucumuz bu ürünü beğenirse Türkiye’ye gelirse çok geç sahip olabilecek. Ancak biz yine de bu ürünleri okuyucularımızla tanıştırmaktan geri kalmıyoruz. Türkiye’de olan biten, satılan ürünlerin yanında, yurt dışında da neler olduğunu öğrenmek onların en doğal hakkı.

Bundan birkaç sene önce iPod ile ilgili bir aksesuarı dergide tanıtmak için kendi içimizde iki kere tartışıyorduk. Türkiye’de olmayan bu ürünü acaba dergiye yazmalı mıydık? Vardığımız sonuç; bir gün bu ürün Türkiye’de satılmaya başlarsa, bu bilgiye sahip olan okuyucumuz ürün hakkında rahatlıkla yorum yapabilecekti ve bu bizim sayemizde olacaktı.

Ancak geçen zamanla birlikte bu durumda da değişiklik oldu. Dergimizden ürünlerin haberlerini, incelemelerini okuyan okurlarımız beğendikleri ürünlere haliyle sahip olmak istiyorlardı. O zamanlar bunlara sahip olmak çok zor da olsa şimdilerde beğendiğiniz bir ürüne çok daha çabuk sahip olabiliyorsunuz. Birçok Mac dostu bu ürünleri artık Türkiye’ye getirerek doğrudan satışını gerçekleştiriyor. Her ne kadar; yurt dışında satılan fiyatından biraz pahalı da olsa, bu tür ürünlere sahip olabilmek gerçekten güzel… Bir başka çözüm ise eBay gibi, açık artırma sitesinden ürüne sahip olmak. Yurt dışında bir tanıdığınız yoksa ya da olsa bile yakın bir zamanda ülkemize gelmiyorsa, bu türlü sitelerden almak istediğiniz ürünler için ürünü satan kişiyle önceden görüşüp ülkemize ürünü gönderip göndermeyeceğini sorabilirsiniz. Tabii kargo masrafının cepten gideceğini unutmamak gerekiyor.

Bu yöntemle birçok ürün alan okurlarımız, dostlarımız var. Ancak bu olay artık geride kaldı. Elmasepeti.com sitesi birçok Mac ürünü ve yan ürünü ülkemizde satıyor. Web sitesi üzerinden satış işlemine tek başına başlayan Umut, şimdilerde işleri biraz daha büyüttü. İstanbul ve Ankara’daki konsept mağazaları, satılan ürünleri yakından görmek isteyenler tarafından ziyaret edilebiliyor. İstanbul’daki mağaza Nişantaşı’nda, Ankara’daki ise Karum İş Merkezinde yer alıyor. Mağazalar ve ürünler hakkında detaylı bilgiyi www.elmasepeti.com adresinden edinebilirsiniz.

Mac ürünleri ve aksesuarları satan bir başka online mağaza da Beyza Cases. Dergimizde daha önceleri yer alan ve ara ara da olsa yazdığımız iPod kılıflarını bu sitede bulabiliyorsunuz. Ya da Amerika’daki editör arkadaşlarımızın sürekli olarak yazılarında bahsettiği ve iPod, Apple monitörlerini temizlemek için kullanılan iKlear ürünü burada satılıyor. Sadece Apple kullanıcıları için değil, kullandığı cihazları temizlemek için ürün arayanlara iKlear önerilir. www.beyza-cases.com sitesini ziyaret etmeniz faydalı olacaktır.

Artık birçok Mac ürününe ulaşmak hayal değil. Önerdiğim sitelerde yer alan ürünleri incelemenizi ve bu siteleri sık sık ziyaret etmeniz faydanıza olacaktır.

 Şubat 2001′den beri hayatımızda olan ve birçok kullanıcı tarafından gerek ikinci el gerekse sıfır ürünlerin satışının gerçekleştiği GittiGidiyor.com sitesine Amerikalı ünlü alışveriş sitesi eBay ile ortak oldu. Şirketin ne kadarının satıldığı ve ne kadar paraya satıldığı henüz açıklanmadı. Aldıkları para ve ortaklıkları bir yana, bu ortaklığın biz Türk kullanıcılarına fayda getirmesini diliyorum. eBay’den satılan bir ürünü Türkiye’den alacak olabilirsek işte ortaklığın bize faydasını o zaman görmüş oluruz. Umarız bu durum için gerekli engeller aşılır ve eBay’in sitelerinden alışveriş yapar duruma geliriz.

Bu konu ile ilgili olarak GittiGidiyor.com sitesinden yapılan açıklama şu şekilde:

Sevgili Türkiye,
Sevgili GittiGidiyor Kullanıcıları, Bugün tarihi bir gün. Sadece bizler için değil, Türk İnternet sektörü için de çok önemli bir dönüm noktası. Dünyanın en büyük haber ajansları tarafından yapılan haberler, bir Türk İnternet markasını, Amerika’dan Çin’e 1 milyar insana duyurdu. Biz de sizlere bu haberi vermenin heyecanını ve gururunu yaşıyoruz.

Dünyanın en büyük online alışveriş platformu eBay, GittiGidiyor’a ortak oldu!

Bu ortaklıkla, global bir internet markası tarihte ilk kez bir Türk şirketiyle işbirliği içine girdi.

eBay’in GittiGidiyor’a ve Türkiye’ye olan güveninin, dünyanın diğer büyük internet şirketlerinin de sektörümüze ve ülkemize yatırım kararlarını hızlandıracağına inanıyoruz.

Bugüne kadar çeşitli ülkelerde satın alımlar ve ortaklıklar gerçekleştiren eBay ile yaptığımız ortaklık sayesinde, Türkiye’nin gelişmekte olan piyasalara has özellikleri ve GittiGidiyor’un eBay’den farklı alışveriş mekanizmasını dünyadaki benzer pazarlarla paylaşabilme fırsatını yakalıyoruz. Dahası, eBay, GittiGidiyor sayesinde, 36 ülkede edindiği bilgisi ve tecrübesini Türk internet sektörüne aktaracak.

Sektörümüzün gelişimine 7 yıldır aralıksız geceli gündüzlü çalışarak maksimum desteği vermeye çalıştık. Beş kişi olarak çıktığımız bu yolda, bugün 80′i aşan çalışma arkadaşlarımızla ilk günkü heyecanı taşıyoruz.

Heyecanımızın kaynağı, her ay GittiGidiyor’u ziyaret eden 4,5 milyona ulaşmış siz değerli kullanıcılarımızın bize olan güveni ve desteğidir. Bu güven ve destek, dünyanın Türk internetine bakışını değiştirdi. Geldiğimiz nokta bizim kadar sizin de başarınız.

GittiGidiyor’u daha iyi noktalara taşıyabilmek ve 50 bini aşkın satıcımıza ve Türk internetine daha fazla kaynak sağlayabilmek için yeni ortağımızla beraber etkin şekilde çalışmaya devam edeceğiz.

Bu ortaklığın, ülkemiz için, GittiGidiyor için ve siz değerli kullanıcılarımız için hayırlı olması dileğiyle.

Saygılarımızla,

Kurucu Ortaklar & İcra Kurulu

Satışla ilgili basın bülteni ise şunları içeriyor.

eBay yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye’nin en büyük elektronik ticaret platformlarından GittiGidiyor.com’a azınlık hissedarı olarak ortak olduğunu bildirdi. eBay ile gerçekleştirilen stratejik ortaklık ve işbirliği sayesinde, GittiGidiyor kullanıcıları daha geniş bir yelpazede e-ticaret ürün ve hizmetlerinden faydalanabilecekler.

Toplam nüfusunun yaklaşık dörtte birine denk gelen 17 milyon internet kullanıcısı ve sanal alışverişe büyük ilgi duyan tüketicileriyle, Türk e-ticaret sektörü eBay açısından cazip bir pazar konumunda. Gerçekleştirilen yatırım ile Türkiye, eBay’in faaliyet gösterdiği 37. ülke oldu.

Konuyla ilgili açıklama yapan GittiGidiyor’un yönetici ortaklarından Tolga Kabataş “Bu ortaklık ve ilişki, GittiGidiyor kullanıcıları ve Türk e-ticaret sektörü açısından tarihi bir gelişmedir. Türk tüketicilerine en iyi hizmeti sunabilmek amacıyla eBay ile ortaklık yapmaktan büyük heyecan duyuyoruz” dedi.

eBay adına açıklama yapan Uluslararası Piyasalar Başkanı Lorrie Norrington ise, “GittiGidiyor Türkiye’de güçlü bir marka ve varlık oluşturmuş durumda.GittiGidiyor Geliştirdiği iş modeli ve kullanıcılarına yaklaşımı ile eBay’in ticaret platformuna üstün katkı sağlayacaktır” dedi.

Taraflar arasında yapılan anlaşmanın detayları açıklanmazken, eBay’i temsilen GittiGidiyor Yönetim Kuruluna eBay Almanya Direktörü Sina Afra’nın katılacağı bildirildi. 

GittiGidiyor Hakkında

Şubat 2001 yılında  yayına başlayan GittiGidiyor, 1.2 milyon kayıtlı üyesi, 360.000 günlük, 4.0 milyon aylık tekil ziyaretçisi ve 500.000’e yakın günlük satış fırsatlarıyla Türkiye’nin en büyük alışveriş merkezidir. 2001 yılında Güvenli Ticaret ödeme sisteminin geliştirerek, Türkiye’de bireyler arası doğrudan ticaret alışkanlığının başlamasını sağlayan GittiGidiyor, kurulduğu günden bu yana 2.5 milyonun üzerinde satış işleminin gerçekleşmesini sağlamıştır.

eBay Inc. Hakkında

1995 yılında kurulan eBay’in her gün dünyanın dört bir yanından milyonlarca insanı bir araya getiriyor ve beraberce yeni iş fırsatları geliştimelerini sağlıyor. eBay bütün bunları, kullanıcıların tercihi global platformları, ödeme sistemlerini ve iletişim araçlarını sunarak gerçekleştiriyor. Kurulduğu günden bu yana Şirket; eBay, PayPal, Skype, Shopping.com, Kijiji, Gumtree benzeri dünyanın en güçlü markalarından bünyesinde barındırıyor. eBay’in şirket merkezi San Jose, Kalifornia’da.

Tek bir şarj ile yaklaşık 9 bin sayfa kitap okunabiliyor. Sayının bu kadar fazla olmasına sebep olan şey cihazın sadece sayfalar arası geçiş yaparken enerji harcamasından kaynaklanması. Haliyle cihaz üzerinde de bir açma kapama tuşu yer almıyor. Çünkü ekranda biryazı varken enerji kullanımı hiç yok. Yani ekranda bir yazı varken görüntü yıllarca ekran kalabiliyor.

Cihazın en büyük özelliklerinden birisi de müzik çalabilmesi. Yazıları okurken bir yandan MP3′lerinizi dinlemek keyifli olacaktır. Hafıza kartı içerisindeki Music klasörü içerisine MP3′leri yüklemek yeterli.

Cihazla birlikte bir yazılım geliyor. Bu yazılım sayesinde bilgisayarınızda bulunan bir yazıyı Walkbook’ta okumak için uygun formata (*.WOL) dönüştürebiliyorsunuz.

Ayrıca çok yakın bir zamanda internet üzerinde e-book’larda satın alınabilecek. Kullanıcılar WalkBook’larına içerik sağlamak için, http://www.walkbook.net/ adresinde satışa sunulacak binlerce kitaptan arzu ettiğini, basılı kitaplardan çok daha düşük fiyatlarla satın alıp, cihazlarına yükleyebilecekler.

WalkBook’un korsan yayıncılığın önüne geçmek için tasarlanan dahili sim kartı sayesinde, bir kitap yalnızca onu satın alan kullanıcının cihazında, çoğaltılması mümkün olmayan bir formatta görüntülenebiliyor. Böylece dijital ortamda satılan kitapların haksız yoldan çoğaltılmasının önüne geçilmiş olacak.

Ürünün basın bülteninden;

“Bilgi çağındaki modern insanın en büyük problerimden biri, ihtiyaç duyduğu bilginin her an elinin altında olamamasıydı. Taşınabilir bilgisayarlar, çok özellikli cep telefonları ve benzer cihazlar bu sorunu büyük ölçüde çözmüş görünse de; mevcut teknolojilerin çalışma hızları, toplu taşıma araçlarında ya da havayolu ulaşımında kullanımlarının kısıtlı olması ve insan sağlığına olumsuz etkileri, araştırmacıları yeni arayışlara sürükledi. Bu arayışlar sonunda ortaya çıkarılan elektronik okuma cihazları, dünyada, teknoloji mağazalarında ve online satış sitelerinde yerlerini almaya başladı. Henüz Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya marketleri dışındaki kullanıcıların tanışma fırsatı bulamadığı, elektronik mürekkep teknolojisi ile çalışan okuma cihazlarını; Avrupa marketindeki kullanıcılarla bir Türk firmasının girişimi tanıştıracak. Uğur Bilgi Teknolojileri A.Ş.’nin çalışmaları sonucunda, 17 Nisan’da www.walkbook.net adresinde satışa sunulacak olan okuma cihazı WalkBook, 2007 yılı içinde Avrupa ülkelerinde, ardından da Orta Doğu ülkelerinde insanların okuma ve bilgiye ulaşma alışkanlığını değiştirmeye başlayacak.”

Aslında paylaşmak gerçekten güzel bir şey… Hatta internette en çok dolaşan laflardan da birisidir: “Bilgi paylaştıkça artar”.

Biz Türkler çok yardımseverizdir. Şimdi halen var mı bilmiyorum ama Türkiye’de çok kanallı döneme geçildiği dönemlerde ilkokula (o zaman ilkokuldu) gidenler “imece” diye bir kavramı öğrendiler. Aslında doğrusu imece usulü olan bu kelime; hep birlikte ortak bir şeyler yapmak anlamında öğrettiler. Özellikle de köylerden örnekler vererek olayın pekiştirmemizi sağladılar.

İnternetteki forum alanları da o hesap, birisinin başı mı sıkışmış herkes yardım ediyor. Elinden ne geliyorsa onun paylaşıyor derdine bir nebze de olsa derman oluyor.

Bu olay internette yani sanal ortamda gerçekleştiği için de ismi herhalde olsa olsa “sanal imece” olurdu.

Siz de Bir El Atıverin!

İnternet üzerindeki bu türlü paylaşımlara en güzel örnek www.sourceforge.net sitesi. Bu siteyi en kısa şekilde anlatmak istersek; açık kaynak kodu geliştirme ortamı diyebiliriz.

Şimdi konuyu biraz daha açıklayalım. Örneğin herkesin yakından tanıdığı, eMule, Azureus gibi programlar buradaki ekip tarafından hazırlandı.

Ekip derken yani gönüllü kod geliştiriciler. Hiçbir maddi beklentileri olmaksızın (tabii projelere destek için yardım, bağış kabul ediyorlar) birçok program burada sanal olarak oluşturulan ekipler tarafından hazırlanıyor. Açık kaynak kodu ile üretilen buradaki programlar ise herkesin beğenisine, kullanımına sunuluyor. Eğer siz de programcıysanız isterseniz programın kodlarını da istediğiniz gibi indirip üzerinde değişiklik yapabiliyorsunuz.

Tabii değişiklik yaptığınız programı siz de buraya göndermelisiniz. Çünkü açık kaynak kodu lisans anlaşmasındaki bir madde durumu özetle bu şekilde açıklıyor.

Bir program aradığınızda, özellikle özel bir program farklı işler yapan, standartların dışında bir şeyler aradığınızda öncelikli olarak bu sitede arama yapmanızı şiddetle öneririm.

Ben ne katabilirim diye sakın düşünmeyin. Biz Türkler her konuda birbirimize yardım etmeyi seven insanlarınız. Programcılık ya da yazılım konusunda nasıl halen büyük bir çoğunluk korsan yani kopya program ve yazılım peşinde koşuyorsa (hoş bu konuda yardımı daha çok severiz o da ayrı bir konu) buradaki projelere de katkıda bulunabilirsiniz.

Sizin iyi bir konuda fikriniz mi var? O zaman projeyi siz başlatın. İmece usulü, bu projeye katılacak, çorbada benim de tuzum olsun diyecek birçok insan mutlaka olacaktır.

Bu yazıyı yazdığım sıralarda siteden bir iki rakam vererek yazımı sonlandırmak istiyorum. Source Forge sitesine kayıt edilmiş toplam proje sayısı 106.157, kayıtlı kullanıcı sayısı ise 1.176.039. Kaç tane köy biliyorsunuz nüfusu 1 milyondan fazla. İmece usulü siz de bu nüfusu fazla olan köyde bir yaraya merhem olabilirsiniz.

Günler ilerledikçe bilgisayar sahibi arkadaşın çocuğu başını oyundan kaldırmıyor, bilgisayarda ders çalışmak dışında her şey yapılıyor. Genel olarak bu durum hemen hemen herkesin başına mutlaka gelmiştir. Bu durumun iki nedeni olabilir: Birincisi, bilgisayar satın alan kişi, bilgisayarla birlikte istedikleri türde yazılımların da beraber geldiğini zannederler. İkincisi, bu tür yazılımların var olduğundan haberleri bile yoktur.

Birinci ihtimalin daha düşük olduğunu zannediyorum. Hemen hemen herkes bilgisayar aldığı zaman içerisinde belli başlı yazılımların geldiğini -işletim sistemi, donanımlarla ilgili uygulamalar gibi-, özel yazılımlar isteniyorsa satın alınması gerektiğini bilir. Hal böyle olunca ve eğitim yazılımları ya da ders yazılımları konusu da üzerine çok düşülen bir durum olmadığından dolayı etraftaki kaynaklar da zaman zaman görmezden gelinebiliyor. Halbuki etrafınızda yer alan birçok bilgisayar marketinde, kitabevlerinde, büyük marketlerde bu tür yazılımlar satılıyor. Tamam belki oradaki yazılımlar köşeye sıkışmış, arada bir yerde bulunabilir ama Türkçe, Türk öğrencilere göre, okulların müfredatlarına göre hazırlanmış birçok ders programı yer alıyor. Sadece ders programı değil, çocukların okul öncesi eğitimleri için, çocuğun geleceğine olumlu olarak yansıyacak uygulamalar, oyunlar o kadar çok ki…

İnternet üzerinde faaliyet gösteren alışveriş sitelerinde de bu tür yazılımlar yer alıyor ancak çok popüler ya da donanımlar kadar para eder(!) şeyler olmadığı için sanal vitrinler yerine detaylarda yer alıyor. Bu tür sitelerde bu yazılımları görmek isterseniz sitenin arama fonksiyonunu kullanmanızı öneririm.

Biz de BYTE dergisi olarak üzerimize düşen sosyal sorumluluk görevini yerine getirmek adına bu ay, yerimiz el verdiğince bazı eğitim yazılımlarını bir araya getirip sizler için inceledik. Ayrıca bu CD’ler interaktif olarak hazırlandığı için birçok konu ile ilk defa karşılaşıyormuş gibi olduk. Çünkü CD, öğretime amaçlandığı için içerikler de profesyonelce hazırlanmış ve ekranda görülen birçok şey direkt olarak dikkat çekiyor, akılda daha fazla kalıyor.

Bu türlü eğitim yazılımları, derslere yardımcı programlar ya da kişisel gelişim paketleri bilgisayar başından kalkmayan çocuklar için oyun oynama zamanına ara verip, kendine faydası olması açısından oldukça önem arz ediyor.

Onların geleceği için eldeki imkanları çok daha iyi kullanmak zorundayız. Çünkü şimdiki nesil çok şanslı…

Yazımı, başlığın cevabı ile bitirmek istiyorum: “Neden olmasın.”